Eksik rekabetin yaşandığı piyasalar


Ekonominin tam istihdam da olduğu bir ülkede, yekûn talepte rastgele bir terakki veya emeğin verimliliğinde bir artma olmaksızın üretim bile kasko değer listesikullanılan girdilerinden rastgele biri veya birkaçında meydana gelen artışlar sonucunda ortay çıkan enflasyona maliyet enflasyonu denmektedir. Firmalar kar güdüsüyle kuruldukları için maliyette meydana gelen bir artışı aracısız fiyatlara yansıtmakta ve nedeniyle maliyet enflasyonu oluşmaktadır (Çiçek, 2005: 107).  Maliyet enflasyonu talepten özgür olarak ortaya çıkan istihsal kasko değer listesi maliyetlerindeki yükselmelerdir. Bu şişkinlik türü henüz sonsuz yekûn üretimle ait olduğu için yer enflasyonu olarak da bilinmektedir. Maliyet enflasyonu; işçilerin ücretlerinde mümkün bir artım yüzünden olabileceği gibi, firmaların elan yoğun kar elde etme güdüsüyle fiyat artırmak istemesi hassaten ithal hammadde kullanan firmalarda hammadde fiyatlarındaki kasko değer listesi yükselme. Vergi oranlarındaki artış sonucunda firmaların mevhibe yükünün artması gibi durumlarla karşılaşan üreticinin olası maliyet artışlarını mal fiyatlarına yansıtması yerinde maliyet enflasyonu oluşabilir.

Başlangıçta ekonominin sekil 3.2’de görüldüğü gibi; D1 noktasında olduğunu kabul edelim. Maliyeti arttırıcı etkenlerden birinin; söz gelişi girdi fiyatlarının ihtiyaç kredisi hesaplama artması sonucu, sunma eğrisinin sola düz kaymasından dolayı, yeni abra noktası yarım istihdam seviyesine yatak gelen D2 noktasına gelecektir. Bu noktada fiyatlar da P1 seviyesinden P2 seviyesine yükselmiş olacaktır. Milli hasılat seviyesi bile Y1 seviyesinden Y2 seviyesine ihtiyaç kredisi hesaplama gerileyecektir. Ekonomide eksik istihdam ve para şişkinliği benzeri anda yaşanacak ve durgun şişkinlik oluşacaktır.  Stagflasyon yerinde ekonomide ya sunu eğrisi sağa kayacak şekilde, yekûn sunu kısılmalı yada yekûn talep arttırılarak toplam dileme eğrisinin sağa esaslı kayması sağlanmalıdır. Buna göre; ekonomide tarz Bankası tıkır arzını arttırarak, mecmu ihtiyaç kredisi hesaplama talebi sağa kaydırıp AD2 halini almasını sağlayabilir. Bu durumda yeni balans noktası D3 olarak gerçekleşecek ve ekonomi P3 seviyesine terfian daha koca bir eder seviyesinde dengeye ulaşacak ve ekonominin hasılat seviyesi ise başladığı üzere Y1 düzeyine yükselmiş olacaktır.

Diğer bir usul ise; siyaset izlemeksizin, kusurlu istihdam sebebiyle sakıt ücretlerin sunu eğrisini AS2 seviyesinden sağa rast kaydırarak AS1 seviyesine en uygun konut kredisi düşürmesidir. Böylece iktisat yeniden P1 yükselmek seviyesine ve Y1  düzeyine ulaşacaktır. istikrar noktası ise sakim istihdam seviyesinde ki D2 noktasından D1 noktasına gelecektir.

Fiyat enflasyonu, enflasyon tanımlamasına vabeste olarak, ekonomide gerçekleşen hediye artışlarının geceli gündüzlü hale gelmesi olarak tanımlanmaktadır. fiyat artışlarını baki hale gelmesinin sebebi olarak ise, ekonomik birimler arasındaki rekabeti olarak belirtilmiştir. Buna göre; fiyatlar arttığında gerçek gelirlerinde tenakus gerçekleşecek olan ücretlilerin en uygun konut kredisi gelirden daha iyi pay sarmak isteyeceği buna karşın, üreticilerin emtia ve görev fiyatlarını yükseltmeme fedakarlığına girmeyeceği ve böylece sınıflar arası mücadelenin ortaya çıkacağı belirtilmektedir. Duruma nazaran ücretliler mücadeleden üstün çıktığı süre boyunca, ücret-ücret, ücret-fiyat, fiyat-fiyat sisteminden oluşan ve enflasyon helezonu denilen bir durumla karşılaşılmaktadır.

Eksik rekabetin yaşandığı piyasalarda, firmalar aralarında anlaşarak, kartel kabilinden rekabeti ortadan kriko oluşumlar içine girebilirler ve en uygun konut kredisi bu şekilde bir yapı oluşturan firmalar fiyatları istedikleri üzere ayarlayarak kar marjlarını mualla ittihaz hevesiyle paha enflasyonu ya da öbür bir deyişle kar enflasyonu oluştururlar.